Andre Citroen: ‘Een paard duwt niet, hij trekt’

22026778583_3311d45e98_kDe zoektocht op internet van Marc Zaan leidde negen jaar geleden tot de aankoop van een bijzondere auto. Deze Traction Avant zoals de auto in de volksmond wordt genoemd, werd zijn eigendom. Het is een uitvoering die afwijkt van de normale in Frankrijk geproduceerde exemplaren, omdat deze auto is geproduceerd in de Citroën assemblage fabrieken in Vorst bij Brussel. We hebben hier te maken met een auto die deels bestaat uit Belgische componenten.

Natuurlijk had Marc Zaan deze Citroën 11B tot in de perfectie kunnen restaureren. Maar dat heeft hij niet gedaan. Hij liet de auto ‘dans son jus’ zoals de Fransen dat zo elegant kunnen zeggen. Ik zou er geen goede Nederlandse omschrijving voor kunnen bedenken. Niet getreurd, de Fransen hebben weer geen woord voor het Nederlandse begrip gezelligheid. ‘Dans son jus’ is in ieder geval geen originele toestand.

voorpagina banner TA KLEUR

Want technisch is deze auto geheel up to date. Marc rijdt er rustig in één keer mee naar Zuid Frankrijk. Wat zeg je nu, hoor ik u vragen? Met een bijna 80-jarige auto naar Zuid Frankrijk rijden? Ja, dat kan. En Marc heeft dat ruimschoots bewezen. Niet dat er nooit technisch malheur met de auto is geweest, maar die is inmiddels allemaal op orde.

banner breed cc films-1

22621831206_7d5195337b_kTachtig jaar geleden liep deze auto van de band. Een auto die toen z’n tijd ver vooruit was. Andre Citroën, zoon van een Nederlandse vader die handelaar in diamanten was en een Poolse moeder, was de motor achter deze vooruitgang. Zijn vader pleegde na een mislukte investering zelfmoord, wat Andre sterk beïnvloedde in een grote geldingsdrang en behoefte zich te bewijzen. Hij was een bijzonder creatief uitvinder, maar daarnaast had hij het vermogen om dat ook tot uitvoering te brengen. En dat uitvoeren ging niet met de Franse slag, maar op een buitengewoon geordende en doordachte wijze.

22647896985_cb40962f31_kCitroën was niet voor niets de tweede, ja u leest het goed, autofabrikant ter wereld in de jaren ’20 van de vorige eeuw. Hij was vooruitstrevend in zijn producten, maar ook in zijn productiemethoden en begon als een van de eersten met produceren langs een assemblagelijn. Maar met technisch en organiserend inzicht hield het niet op bij deze alleskunner. Hij snapte ook dat er verkocht moest worden en begon als eerste met het opzetten van een modern netwerk van verkoopagenten. Die werden via nieuwsbrieven geïnformeerd over de producten en diensten. Ook liet hij cursussen geven in omgaan met klanten en zorgde hij voor adviezen bij inrichten van verkoopruimtes. Hij startte met het geven van garantie op nieuwe auto’s en werkte met advertorials. Een van de vlaggenschepen van dealers is Garage Marbeuf in Parijs met een werkelijk schitterend stuk architectuur.  De man was zijn tijd in veel opzichten ver vooruit.

22634236702_cb7c6f8b2a_kAndre Citroën had helaas minder kijk op financieel management, zowel privé als zakelijk. Dat maakte dat hij tijdens de economische crisis van eind jaren ’20 begon met een complete nieuwbouw aan de quai Javel in Parijs van een fabriek waar alle productie-eenheden werden samengevoegd. Tegelijkertijd begon hij aan de ontwikkeling van een model dat hem een enorme voorsprong moest geven op zijn concurrenten. Dat vergde enorme investeringen. Die hoge investeringen, gecombineerd met het te vroeg op de markt brengen van de Traction Avant, zonder dat alle problemen waren opgelost, zorgde er voor dat er te weinig geld binnenkwam. Citroen ging failliet. Zijn grootste schuldeiser, Michelin, naam de zaak over en zette zijn werk voort. Andre Citroën overleed kort daarna in 1935 en zou nooit het succes van zijn vooruitstrevende auto meemaken.

22027322584_8fe2092ed6_kMaar dank zij het briljante idee om Andre Lefèbvre in dienst te nemen om de Traction te ontwikkelen is de nalatenschap van Citroën na zijn dood voortgezet in zijn geest van vooruitstrevendheid en vernieuwing. Na de Traction maakt hij nog een meesterwerk, de DS. De Traction was uiteindelijk 23 (!) jaar in productie en eindigde met een variant met de hydropneumatische vering op de achterwielen. De auto mag zich verheugen in een grote schare fans, waardoor wij vandaag kunnen genieten van de auto van Marc Zaan.

Robbert Moree