Gisteren bereikte ons het trieste nieuws dat racelegende John Surtees op 83-jarige leeftijd is overleden. Robbert Moree kijkt terug op een triomfantelijke carrière.

Ik was nog niet geboren toen John Surtees in de jaren 56, 58, 59 en 60 zijn kampioenschappen in de TT races op twee wielen behaalde. Tegen de tijd dat deze slanke, wat fragiel overkomende man in 1964 met een Ferrari 158 zomaar even F1 kampioen werd op 4 wielen, was ik net in aanbouw. Ik leerde eigenlijk vooral over het bestaan van Surtees tijdens mijn bezoeken aan de Goodwood Revival. Waar grootheden als Surtees werden geëerd op het circuit. Daar liep hij rond tussen andere grootheden van zijn tijd, zoals Stirling Moss, Jacky Stewart, Derek Bell en Jochen Mass. Met zijn bescheiden voorkomen viel hij er nauwelijks op. Mij viel op hoe bleek zijn huid was. Doorschijnend bijna. De schrandere blauwe ogen helder in het gezicht. Een man met karakter. Een volhouder, maar een die nooit helemaal echt tevreden was met wat hij bereikte.

Waar hij in 1964 voor Ferrari wel de Formule 1 won, lukte het hem niet om in Le Mans te winnen. Zoals hij zelf zei: ‘Ik ging drie keer naar Le Mans met Ferrari en telkens was ik in een positie om te winnen.’ Hij bleef steken op het laagste schavot van het podium. Zijn temperament zou hem beletten meer te bereiken. Een ruzie met Ferrari over zijn medecoureur in de Ferrari 330, waarmee hij net zijn snelste tijd ooit op Le Mans had neergezet, liep zwaar uit de hand. Er bleek geen plek meer voor hem in de line-up, zogezegd vanwege Italiaanse zorgen om zijn gezondheid. Surtees verliet Le Mans en daarmee de Ferrari-stal. Zowel in 1966 (voor Cooper) als in 1967 (voor Honda) won hij nog F1 races. Na 1967 zou hij in de 5 jaren die hij nog rondreed op de circuits geen enkele race meer winnen.

Veel oudere Nederlanders hebben Surtees zien rijden tijdens zijn races in Assen. Zoals tijdens de TT, die hij in 1959 won. Het jaar waarin mijn ouders in het huwelijk traden, bedenk ik me, terwijl ik dit schrijf. Later hebben we op Zandvoort kunnen genieten van deze Engelse snelheidsduivel, ook in zijn kampioensjaar 1964.

Ik heb dat allemaal slechts van overlevering. Zelf mocht ik hem meemaken op Goodwood. Een plaats die bij hem goede herinneringen opriep. Van zijn eerste rit met een race-auto, een Aston Martin DBR 1 uit in 1959, gevolgd door een Vanwall Formula 1 auto. De paddock van Goodwood bracht Surtees terug bij veel auto’s die hij had gereden of getest.

Het blijft vreemd te bedenken dat ik deze man in september vorig jaar op zijn 82e nog met zijn eerste race-auto, diezelfde Aston Martin DBR 1, rondjes zag rijden op Goodwood. Hij overleed op 10 maart 2017, acht jaar nadat zijn zoon Henry bij een noodlottig race-ongeval in de F2 om het leven kwam.
Robbert Moree