BusterBusterBuster Keaton, Koning van de slapstick, stuntman avant la lettre, bekend om zijn stoïcijnse blik, maar bovenal een man van zijn tijd.

Huppelende zwarte T-Fords die net even versneld vlak langs de hoofdrolspeler schuiven, dramatisch uit elkaar vallen, of op het juiste moment klaar staan om aan de hermandad te ontsnappen. Terug in de dagen van de stomme film weten slapstickmakers als Joseph Francis ‘Buster’ Keaton precies hoe ze de nieuwigheden van hun tijd kunnen aanwenden bij het maken van hun films. Waar anderen, zoals Charlie Chaplin, de ‘modern times’ gebruiken om de zwarte randjes van de maatschappij op een meer filosofische manier te benaderen, weet Keaton met zijn Vaudeville achtergrond zijn bijnaam meer dan waar te maken. Aanstormende treinen, eindeloze achtervolgingen en instortende gebouwen, de stunts waarmee Keaton steeds weer op de proppen komt nemen de groeiende mobiliteit van de ‘moderne’ mens voortdurend op de hak.

 

 

Buster

Buster

Buster‘Busteren’ is in de wereld van de Vaudeville de kunst van het vallen, het tuimelen, eigenlijk de voorloper van wat in de stomme film tot slapstick zou verworden. Buster Keaton heeft zijn naam niet gestolen. Als zoon van een Vaudeville-koppel is hij al op jonge leeftijd de ster van de show, waarbij hij tot grote ontzetting van de toeschouwers door zijn vader in het publiek gegooid wordt. Zijn vermogen om vallen en klappen af te wenden zorgen er voor dat hij er vaak nog geen blauwe plek aan over houdt. Zijn stoïcijnse blik tijdens al deze capriolen zijn een hit bij het publiek en zal gedurende zijn lange carrière een van zijn belangrijkste handelsmerken blijven. Net als zijn vermogen om klappen op te vangen hem niet alleen tijdens zijn vele stunts, maar ook in het dagelijks leven overeind weet te houden.

De scene waarin het personage van Keaton achterop zijn bescheiden T-Ford een volledig huis over de spoorweg probeert te krijgen voor de aanstormende trein zijn dromen aan gruzelementen rijdt is legendarisch. De gimmick zit in het misplaatste vertrouwen in de techniek, in de onderkoelde paniek en, daar is ie weer, de fysieke en mentale veerkracht van de hoofdrolspeler. Het is niet de enige keer dat transport en wonen een onderwerp zijn in zijn films. Er wordt verhuisd, gereisd, gebouwd dat het een lieve lust is, maar vooral de scenes waarin de stoïcijnse Keaton keer op keer ontsnapt aan de gevaren van het aanstormende verkeer, op treeplanken hangt om aan zijn achtervolgers te ontsnappen of domweg met heel zijn hebben en houden door de wielen zakt, die blijven hangen bij de huidige generatie klassiekerliefhebbers.

 

Buster

Buster

BusterHet is het grenzeloze vertrouwen van de personages in een onzekere toekomst. In een wereld in verandering weet Keaton feilloos de pijnpunten te raken. Zijn zijn een beetje wereldvreemde personages precies de katalysator die ons ook nu nog aan het denken zetten. Over rollen, plaatsen en timing. Mensen, dingen en ontwikkelingen. In de stomme wereld van Keaton’s films werd het uiteenvallen van zekerheden letterlijk verbeeld met wijkende wielen en instortende huizen. In onze tijd lijken we teruggeworpen op loze argumenten en oneigenlijke discussies. 100 jaar geleden waren ze zo stom nog niet.
Marc GF Zaan

Buster